معماری

حقوق

حقوق

بزه­ دیده شناسی و مشکل بزه­ دیدگی­ های گزارش نشده

رويكرد پيشگيرانه در بزه كاري و بزه ديدگي اطفال با تأكيد بر نقش پليس زن

«بزه ­دیده» یا «مجنی علیه» از ارکان مهم پدیده مجرمانه است که متأسفانه تاکنون، موقعیت واقعی و تعیین کننده خود را در پژوهش ­های جرم­شناسی نیافته است. صاحب نظران مسائل حقوق و جزا و جرم­شناسی، بیشترین تلاش خود را معطوف عناصری چون جرم، مجرم و مجازات کرده‏اند و در نتیجه قربانی جرم که اغلب در وقوع جرم نقش مؤثری ایفا می‏کند، از نظر دور مانده است. با ظهور بزه ­دیده ­شناسی در دهه‏ های اخیر، گام­های بلندی در مطالعه علمی بزه­ دیدگان و شناسایی ویژگی­ها و عملکرد آنان در ارتکاب جرم برداشته شده است.گذشته از وجود مشکلاتی نظیر فقدان منابع، جوان بودن تئوری ها و وجود ابهام در حدود و ثغور موضوع، که پژوهش درباره هر دانش نوپایی را با دشواری مواجه می‏سازد-تحقیقات و مطالعات بزه دیده شناسی، دارای تنگناها و مشکلات ویژه ‏ای است که بدون غلبه بر آنها، ارزش و اعتبار تئوری­های این شاخه نوین جرم شناسی، خدشه دار می‏شود. در این مقاله، یکی از مشکلاتی که فرا روی بزه ‏دیده شناسان قرار دارد، بررسی شده است. نگارندگان ضمن بررسی درصد بزه ­دیدگی ­های گزارش نشده در کشورهای مختلف جهان، همین موضوع را در ایران در مورد یک جامعه آمار ۱۰۰۰ نفری، مطالعه و بررسی کرده و چنین نتیجه گرفته اند که متأسفانه در ایران نیز بیش از ۶۰ درصد قربانیان جرائم، هرگز مراتب بزه ­دیدگی خود را گزارش نکرده ‏اند. در بررسی علل عدم گزارش بزه ‏دیدگی­ ها، موضوعاتی از قبیل فقدان مدارک، بی‏ اعتمادی به پلیس، حفظ آبرو و شخصیت خود و وجود رابطه خانوادگی با مجرم، بیشترین درصد را به خود اختصاص داده‏اند. در پایان چنین نتیجه ­گیری شده است که برنامه‏ ها و تدابیر مسئولان سیاست جنایی در امر مبارزه با بزه­ کاری، تا زمانی که بر آمار واقعی بزه­ دیدگان مبتنی نباشند، کارایی و ارزش واقعی خود را نخواهد یافت. لذا ضروری است مسئولان هر جامعه با جلب اعتماد بزه­ دیدگان و فراهم آوردن تسهیلاتی در تشریفات دادرسی، درصد بزه‏ دیدگی­ های گزارش نشده را که اغلب به انتقام خصوصی یا انزوای بزه دیده و به عبارت دیگر به بزه کاری یا بزه‏ دیدگی جدیدی منجر می‏شود، تقلیل دهند.

ادامه نوشته »

بزه ­دیده ­شناسی و پیشگیری از بزه­ دیدگی

بزه ­دیده ­شناسی و پیشگیری از بزه­ دیدگی

بزه‌شناسی از شاخه‌های جرم‌شناسی می‌باشد و کمتر از یک سده پس از تولد جرم‌شناسی و در سال‌های اخیر اعلام وجود نموده است. در بزه دیده‌شناسی به دلیل غفلتی که سالیان سال در خصوص مجنی‌علیه (بزه دیده) مطرح بوده، پژوهش‌ها بر قربانی جرم متمرکز شد تا نقش شخصیت او در تکوین جرم معین گردد و این امر تحول عمیقی در علت شناسی جنایی بود و بزه­ دیده‌شناسی شکل گرفت و به مرحله‌ای رسید که لازم است بزه ­دیده بیش از پیش مورد توجه واقع شود. در این نوشتار برای آشنایی با مفاهیم نخستین بزه دیده‌شناسی ابتدا به برخی تعاریف می‌پردازیم و پس از آن با مطرح ساختن عوامل بزه دیدگی و تئوری‌های بزه­دیده‌شناسی به تدابیر پیش‌گیرانه‌ای می‌پردازیم که امروزه به پیش‌گیری بزه دیده‌شناختی موسوم شده است. در جهت پیش‌گیری از بزه‌دیدگی راه‌های گوناگونی وجود دارد که برخی از آنها به عهده جامعه و بعضی بر عهده شهروندان است که در اینجا تنها به مورد دوم پرداخته می‌شود.

ادامه نوشته »

پیشگیری از بزه ­دیدگی سایبری

پیشگیری از بزه ­دیدگی سایبری

بزه ­دیده ­شناسی سایبری پدیده ­ای پیچیده و نوین است که اندک زمانی از طرح بحث آن در میان حقوق­ دانان می­گذرد و هنوز در مراحل ابتدایی خویش به سر می­برد. شناخت زمینه ­های بزه ­دیدگی و علل آن از مهم­ترین مباحث جرم­ شناسانه امروز در رابطه با فضای مجازی می­باشد و بسیاری معتقدند که بزه­ دیدگان سایبری به علت شرایط خاص فضای سایبر نیازمند حمایت­های بیشتری هستند. از این رو مطالعاتی در خصوص شناخت بزه­ دیدگان سایبری صورت پذیرفته، که غالباً مبتنی بر نظریه سبک زندگی روزمره هستند. در این نظریه شرایط خاص فضای سایبر عامل اصلی وقوع بزه دیدگی سایبری عنوان شده است. با توجه به اینکه شناخت عوامل مؤثر بر بزه­دیدگی سایبری نقش به سزایی در پیشگیری از آن ایفا می­کند؛ در این نوشتار بر مبنای اندیشه ­های مطروحه در نظریه سبک زندگی روزمره که به مهم­ترین علل وقوع بزه ­دیدگی سایبری می­پردازد، به بیان روش­های پیشگیری از بزه ­دیدگی سایبری پرداخته شده است و همان طور که در این نظریه نیز مورد اشاره قرار گرفته، پیشگیری وضعی و بهره­ گیری از نیروی حفاظتی خارجی یا همان پلیس سایبری، از مهم­ترین راهکارهای پیشگیری از بزه­ دیدگی سایبری است.

ادامه نوشته »

پیشگیری اجتماعی از بزه ­دیدگی افراد در معرض خطر

پیشگیری اجتماعی از بزه ­دیدگی افراد در معرض خطر

در فرایند عدالت جنایی توجه به افراد در معرض خطر (بزه ­دیدگی) به دلایل گوناگون فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و غیره از اهمیت خاصی برخوردار است. این گونه افراد به دلیل وضعیت و موقعیت آسیب­ پذیری و خاص­شان، شایسته و نیازمند استفاده از انواع برنامه ­ها و تدابیر پیشگیرانه و حمایتی در برابر انواع سوء استفاده­ ها و بزه­ دیدگی­ های اجتماعی، فردی (جسمی و روانی)، اقتصادی، جنسی و غیره هستند. به همین خاطر، مسأله حمایت از افراد در معرض خطر(بزه­ دید گی) باید موضوع قوانین و مقررات سیاست جنایی افتراقی (بزه دیده شناسی حمایتی افتراقی) قرارگیرد. در همین راستا، مقاله حاضر به بررسی و تبیین مفهوم افراد در معرض خطر بزه­ دیدگی (بزه­ دیدگان آسیب ­پذیر)، گونه ­ای آسیب شناختی افراد در معرض خطر بزه­ دیدگی و جهات غالب احتمال بزه ­دیدگی آنان و در پایان، به برخی از برنامه­ ها و تدابیر پیش­گیرانه اجتماعی از بزه­ دیدگی آنها می­ پردازد.

ادامه نوشته »

پیشگیری از تکرار بزه ­دیدگی در حقوق ایران و اسناد بین­ المللی

پیشگیری از تکرار بزه ­دیدگی در حقوق ایران و اسناد بین­ المللی

تکرار بزه ­دیدگی از جمله موضوعات تأمل برانگیزی است که نظام­ های حقوقی مختلف را با چالش­هایی جدی مواجه کرده است. سیاست جنایی نامطلوب از عمده ­ترین عو امل بروز این پدیده است؛ چرا که اگر متولیان سیاست جنایی بتوانند در راستای پیشگیری از جرم و بزه دیدگی موفقیت­ آمیز عمل کنند، اجازه ورود پدیده تکرار بزه دیدگی را به حوزه استحفاظی خود نمی­دهند. پرواضح است که پیشگیری از تکرار بزه­ دیدگی مرهون اتخاذ تدابیر پیشگیرانه غیرکیفری است. اما نقش و کارکرد آسیب­ زای نظام­ های عدالت کیفری سنّتی موجب تشدید بزه ­دیدگی و بحرانی کردن وضع بزه­ دیدگان شده است. هرگونه تحولات در چرخه تکرار بزه­ دیدگی نیازمند تغییر نگرش اساسی به نقش، حقوق و نیازهای بزه ­دیدگان می­باشد که با رویکردهای وضعی، انتظامی و حمایتی می­توان به این هدف دست یافت. در این مقاله به مفهوم تکرار بزه­دیدگی، عوامل وقوع آن و همچنین راهکارهای کیفری و غیر کیفری در حقوق ایران در پرتو اسناد بین­ المللی پرداخته می ­شود. سیاست جنایی ایران از راه کارهای سنّتی به حمایت کیفری از بزه ­دیدگان اکتفا نموده و خواه و ناخواه در قوانین و مقررات خود به صورت پراکنده و جزئی از رویکردهای غیرکیفری و حمایتی در راستای پیشگیری از تکرار بز­ه ­دیدگی بهره گرفته است.

ادامه نوشته »

جایگاه نهاد آموزش در پیشگیری از بزه ­کاری و بزه ­دیدگی کودکان

جایگاه نهاد آموزش در پیشگیري از بزه­ کاري و بزه ­دیدگی کودکان

تلاش در راستای حذف یا محدودسازی عوامل و زمینه­ های بزه­ کاری و بزه ­دیدگی کودکان، به عنوان راهکاری مؤثر، همواره مدنظر سیاس ت­گذاران پیشگیری از جرم و کج­روی بوده است. اجرا و مدیریت برنامه­ های پیشگیری به همکاری و هماهنگی نهادهای متعددی محتاج است. در این بین نهاد آموزش به لحاظ ارتباط مستمر با کودکان و والدین و امکان اجرای برنامه ­های کنترل و پیشگیری در این نهاد از اهمیت بالایی برخوردار است. شناسایی عوامل خطر و رفتارهای پرخطر کودکان، که می­تواند به دنبال تأثیر محیط­ های پرخطری چون خانواده و گروه هم­سالان و یا شکست در هم­نوایی با آنها و جامعه ایجاد شود و اعمال و اجرای برنامه­ های پیشگیری در قالب برنامه­ های مرتبط با کودکان و والدین و مربیان، از مهم­ترین وظایف نهاد آموزش محسوب می­شود. آموزش مهارت­های زندگی و مداخلات روانی- اجتماعی در محیط­های مرتبط با کودکان، بعنوان رویکرد اجتماعی پیشگیری، و تقویت و حفاظت از آماج جرم در راستای محو و محدودسازی فرصت­های ارتکاب جرم (پیشگیری وضعی) توسط نهاد آموزش قابلیت اجرایی می­یابد. کارکردهای پیشگیرانه نهاد آموزش در کشور ما به دو صورت فوق قابل اجرا بوده، ولی با چالش­های چندی، از جمله ناآشنایی کارگزاران نهاد آموزش به مقوله پیشگیری در معنا و مفهوم علمی و کاربردی آن و به تبع کمبود توجه به این مهم و همچنین فقدان ارزیابی دقیق و علمی از برنامه­ های ترویجی و علمی مواجه بوده و هست. در این مقاله سعی شده به انواع نقش­های نهاد آموزش در امر پیشگیری از بزه­کاری و بزه­دیدگی با رویکردی تحلیلی پرداخته شود.

ادامه نوشته »
تماس با ما
اینستاگرام